101 Okey nedir?
101 Okey (yüzbir), okey taşlarıyla oynanan, puan toplamaya dayalı bir masa oyunudur. Klasik okeyde eli bitiren kazanır; 101'de ise her el sonunda puan yazılır ve oyun sonunda en az puanı olan kazanır. Adını, el açabilmek için gereken 101 puanlık barajdan alır.
Taşlar ve dağıtım
Takımda kırmızı, siyah, mavi ve sarı olmak üzere 4 renk vardır. Her renkte 1'den 13'e kadar ikişer taş bulunur; buna 2 sahte okey eklenince toplam 106 taş olur.
- Taşlar karıştırılır ve ıstakalara dizilir.
- Gösterge taşı açılır. Göstergenin aynı renkteki bir üst sayısı o elin okeyi olur.
- Oyunculara 21'er taş verilir; oyuna başlayacak oyuncu 22 taş alır ve ilk hamlede taş çekmeden bir taş atar.
Per çeşitleri
Per, masaya açılabilen en az 3 taşlık gruptur. İki çeşidi vardır:
- Seri: Aynı renkte ardışık sayılar. Örnek: mavi 7-8-9 veya kırmızı 10-11-12-13.
- Grup: Aynı sayının farklı renkleri. Örnek: siyah 8, kırmızı 8, sarı 8. Aynı renkten iki taş aynı gruba girmez.
Çoğu masada 12-13-1 geçerli bir seri sayılır; 13-1-2 ise geçersizdir. Ayrıntısı kurallar rehberinde.
El nasıl açılır? (101 barajı)
Açacağın perlerdeki sayıların toplamı 101 veya daha fazla olduğunda elini masaya açabilirsin. Okey, yerine geçtiği taşın değeriyle sayılır.
Örnek el:
- Kırmızı 10-11-12 = 33
- Mavi 11, siyah 11, sarı 11 = 33
- Sarı 7-8-9 = 24
- Siyah 4-5-6 = 15
- Toplam 105 → 101'i geçtiği için el açılabilir.
Toplamı 101'e ulaşmayan bir eli açarsan taşlar geri alınır ve 101 ceza yazılır.
Çift açmak
Seri yerine aynı renk ve sayıdan ikişer taş (ör. iki kırmızı 5) biriktirerek de el açabilirsin. Bunun için en az 5 çift gerekir. Çift açan oyuncu artık seri açamaz, bu yüzden çifte gitme kararı erken verilir.
Bir tur nasıl oynanır?
- Sıra sende: ortadaki desteden kapalı bir taş çek ya da solundaki oyuncunun attığı taşı al (yandan almak). Yandan aldığın taşı o tur açtığın perde kullanmak zorundasın.
- El açabiliyorsan perlerini masaya diz.
- Daha önce el açtıysan elindeki taşları masadaki perlere işleyebilirsin.
- Turunu bir taş atarak bitir. Masadaki bir pere uyan taşı (işlek taş) atmak cezalıdır.
Eli bitirmek ve puanlama
Elindeki bütün taşları perlere yerleştirip son taşını attığında eli bitirirsin. Biten oyuncuya -101 yazılır; el açamamış oyunculara 202, el açmış oyunculara ise ellerinde kalan taşların toplamı yazılır. Okeyle ya da elden bitişte bu puanlar katlanır.
| Bitiş şekli | Biten oyuncu | El açmamış rakip | El açmış rakip |
|---|---|---|---|
| Normal bitiş | -101 | +202 | Kalan taşların toplamı |
| Okeyle bitiş | -202 | +404 | Kalan toplam × 2 |
| Elden bitiş (kafa) | -202 | +404 | Kalan toplam × 2 |
| Çiftten bitiş | -202 | +404 | Kalan toplam × 2 |
| Okeyle elden bitiş | -404 | +808 | Kalan toplam × 4 |
| Çiftten okeyle bitiş | -404 | +808 | Kalan toplam × 4 |
Tablo, Türkiye'deki masalarda en yaygın oynanan puanlamadır. Bazı masalarda açamayana 202 yerine 101 yazılır ya da çarpanlar farklıdır; oyuna başlamadan kuralı masada netleştirin.
Tüm ayrıntılar için 101 puan hesaplama rehberine ve 101 ceza tablosuna bakabilirsin.